- XVJ boshqaruvchi direktori Kristalina Georgieva Bangkokdagi forumi chog'ida AI bo'yicha global iqtisodiy tahlillarni e'lon qildi.
- Sun'iy intellekt infratuzilmasi va chiplarga yo'naltirilgan yuzlab milliard dollar global o'sish sur'atini 3% atrofida ushlab turishga ko'maklashmoqda.
- Biroq AI mehnat bozoriga 'sekin harakatlanuvchi tsunami' kabi kirib kelib, butun dunyodagi ish o'rinlarining qariyb 40 foiziga bevosita ta'sir ko'rsatadi.
Xalqaro Valyuta Jamg'armasi (XVJ / IMF) boshqaruvchi direktori Kristalina Georgieva sun'iy intellektning dunyo iqtisodiyotiga ko'rsatayotgan ikki qirrali ta'sirini baholadi. Uning bayonotiga ko'ra, sun'iy intellekt infratuzilmasiga kiritilayotgan misli ko'rilmagan kapital global o'sishni 3 foiz atrofida ushlab turishga xizmat qilmoqda, biroq u an'anaviy kasblarni sekin-asta yo'qotuvchi to'lqinga aylanmoqda.
Iqtisodiy o'sish drayveri: Uskunalar va chiplarga bo'lgan talab
Jahon iqtisodiyotidagi murakkab geosiyosiy vaziyatga qaramay, global o'sishning to'xtab qolmasligida texnologiya gigantlarining AI data-markazlari, yarimo'tkazgichlar va energiya infratuzilmasiga yo'naltirayotgan trillion dollarlik investitsiyalari muhim poydevor vazifasini o'tamoqda.
Ayniqsa, yuqori texnologiyali chiplar ishlab chiqaruvchi va elektronika yig'uvchi Osiyo davlatlari ushbu investitsiya oqimidan eng katta iqtisodiy foyda ko'rayotgan hududlar sifatida qayd etildi.
«Sekin tsunami» va mehnat bozori
Ijobiy iqtisodiy raqamlar ortida mehnat bozoridagi chuqur silkinishlar yashiringan. Georgievaning ta'kidlashicha, sun'iy intellekt to'satdan portlash emas, balki sekin-asta sohillarni yutib boruvchi tsunami kabi butun dunyo bo'ylab mavjud ish o'rinlarining qariyb 40 foiziga ta'sir o'tkazmoqda.
"Rivojlangan mamlakatlarda bu ko'rsatkich 60 foizgacha yetishi mumkin. Bunda AI ba'zi kasblarni butunlay avtomatlashtirsa, boshqalarining ish unumdorligini oshiradi. Ammo qayta tayyorlanmagan xodimlar jiddiy tushkunlikka duch keladi." — Kristalina Georgieva
Davlatlar va mutaxassislar nima qilishi kerak?
1. Kadrlar malakasini oshirish: Korxonalar va davlat ta'lim dasturlari xodimlarni AI vositalaridan unumli foydalanishga o'rgatuvchi amaliy kurslarga zudlik bilan sarmoya kiritishi kerak.
2. Yangi daromad manbalari: Faqat ma'lumotlarni qo'lda qayta ishlashga asoslangan faoliyat turlaridan ko'ra, ijodiy tahlil, strategik boshqaruv va muhandislik yo'nalishlariga e'tibor qaratish talab etiladi.
3. Ijtimoiy xavfsizlik to'rlari: Hukumatlar avtomatlashtirish tufayli ishini yo'qotgan qatlamni yangi iqtisodiyotga integratsiya qilish uchun maxsus jamg'armalar tashkil etishlari shart.