- O'zbekiston Raqamli texnologiyalar vazirligi mamlakat sun'iy intellekt ekotizimini tartibga soluvchi va yo'naltiruvchi ilk rasmiy 'AI White Paper' hujjatini tayyorlamoqda.
- Hujjatda 2030-yilgacha O'zbekistonni AI tayyorgarlik indeksida dunyoning eng ilg'or 50 ta davlati safiga kiritish va dasturiy xizmatlar eksportini $1.5 milliardga yetkazish ko'zda tutilgan.
- Milliy o'zbek tili modellarini (LLM) o'qitish uchun davlat superkompyuter quvvatlari ajratilishi va investorlar uchun maxsus soliq preferensiyalari joriy etilishi belgilandi.
O‘zbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi mamlakatning sun'iy intellekt sohasidagi strategik maqsadlari, huquqiy chegaralari va investitsiya yo'nalishlarini belgilab beruvchi ilk rasmiy «Oq kitob» (AI White Paper) loyihasi ishlab chiqilayotganini rasman ma'lum qildi.
«Oq kitob» nima va u kimga kerak?
Xalqaro amaliyotda «Oq kitob» (White Paper) — bu davlatning muayyan ilg'or texnologiya bo'yicha uzoq muddatli rasmiy doktrinasi hisoblanadi. U texnologik korxonalar, mahalliy dasturchilar va xorijiy investorlar uchun mamlakatdagi qoidalar hamda ustuvor yo'nalishlar xaritasini aniq chizib beradi.
Mazkur hujjat O'zbekiston Prezidentining «Sun'iy intellekt texnologiyalarini rivojlantirish strategiyasi» doirasidagi amaliy ishlarning mantiqiy davomi bo'lib, sun'iy intellekt vositalarini davlat xizmatlari, moliya, sog'liqni saqlash va ta'lim sohalariga joriy etish standartlarini belgilaydi.
Hujjatdagi 3 ta eng asosiy strategik yo'nalish
- Global Top-50 maqsad: 2030-yilga qadar O'zbekistonni xalqaro sun'iy intellektga tayyorlik (AI Readiness Index) reytingida dunyoning 50 ta yetakchi davlati safiga kiritish.
- Milliy til modellari (LLM): O'zbek tili semantikasi, adabiy merosi va huquqiy bazasini to'liq tushunadigan mahalliy poydevor AI modellarini o'qitish uchun davlat hisoblash klasterlari (GPU markazlari) ochiladi.
- Investorlar uchun 'Regulyator Sandbox': Xalqaro AI startaplari va laboratoriyalariga O'zbekistonda yangi algoritmlarni xavfsiz sinovdan o'tkazish uchun soliq va bojxona yengilliklari beriladi.
"Biz sun'iy intellekt texnologiyalarini faqat iste'mol qilish bilan cheklanmasdan, mintaqada o'z milliy yechimlarimiz va dasturiy eksportimiz bilan mustaqil o'rin egallashimiz shart." — Raqamli texnologiyalar vazirligi bayonotidan
Mahalliy bizneslar va mutaxassislar uchun foydasi
1. Aniq huquqiy me'yorlar: Kompaniyalar sun'iy intellektdan foydalanishda shaxsiy ma'lumotlar xavfsizligi va intellektual mulk bo'yicha qonuniy kafolatlarga ega bo'ladilar.
2. Davlat grantlari va resurslari: Mahalliy startaplar o'z loyihalarini o'qitish uchun qimmatbaho xorijiy serverlarni ijaraga olmasdan, mahalliy superkompyuter quvvatlaridan imtiyozli foydalanish imkoniyatiga ega bo'ladilar.