- Vazirlar Mahkamasining 581-sonli qaroriga asosan O'zbekistondagi sun’iy intellekt startaplariga davlat superkompyuter klasteridan bepul hisoblash resurslari ajratiladi.
- Yirik til modellari (LLM) bilan ishlovchi ilmiy va tijoriy loyihalar 6 oygacha davlat granti hisobidan bepul API tokenlari bilan ta'minlanadi.
- Tizim mahalliy sun'iy intellekt mahsulotlarini ishlab chiqish tannarxini 70% gacha pasaytirib, mintaqaviy startaplar o'sishini jadallashtirishga qaratilgan.
O‘zbekistonda sun’iy intellekt startaplari va ilmiy loyihalarni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha muhim amaliy mexanizm ishga tushirildi: Vazirlar Mahkamasining 581-sonli qaroriga muvofiq, mahalliy startaplar, oliygohlar va ilmiy tadqiqot markazlariga davlat data-markazlari infratuzilmasidan bepul yoki imtiyozli foydalanish huquqi beriladi.
Yangi tartib nimalarni o‘z ichiga oladi?
Mazkur qaror sun’iy intellekt yo‘nalishidagi yosh jamoalarning eng katta to‘sig‘i — qimmat hisoblash serverlari va API xarajatlarini davlat hisobidan qoplashga qaratilgan:
- Bepul hisoblash quvvatlari: Toshkentdagi milliy superkompyuter klasterida og‘ir neyrotarmoqlarni o‘qitish va sinovdan o‘tkazish uchun saralangan startaplarga bepul server soatlari ajratiladi.
- 6 oylik bepul LLM tokenlari: O‘zbek tili va ixtisoslashgan sohalar uchun til modellaridan foydalanuvchi jamoalarga yetakchi global neyrotarmoqlar API'laridan bepul foydalanish kvotalari beriladi.
- IT Park inkubatsiyasi bilan integratsiya: Imtiyoz olgan loyihalar IT Park va venchur fondlar ko‘magida xalqaro akseleratsiya dasturlariga yo‘naltiriladi.
Kimlar ariza topshirishi mumkin?
Dasturda ishtirok etish uchun quyidagi mezonlarga javob beradigan subyektlar qabul qilinadi:
1. Oliy ta’lim va ilmiy laboratoriyalar: Sun’iy intellekt sohasida amaliy ilmiy izlanishlar olib borayotgan tadqiqotchilar va talabalar jamoalari.
2. IT Park rezidenti bo‘lgan startaplar: Tayyor MVP yoki prototipga ega bo‘lgan va o‘z mahsulotida AI texnologiyalarini qo‘llayotgan korxonalar.
3. Ijtimoiy va davlat xizmatlari yechimlari: Tibbiyot, ta’lim, qishloq xo‘jaligi va shahar boshqaruvi uchun neyrotarmoq modellarini ishlab chiquvchilar.
«Yosh AI muhandislarining eng katta muammosi bu hisoblash resurslarining qimmatligidir. Yangi qaror startaplarimizga global bozorga teng shartlarda chiqish va mahsulot ishlab chiqish tannarxini 70 foizgacha tejash imkonini beradi.» — Raqamli texnologiyalar vazirligi departament boshlig‘i
Mahalliy IT bozori uchun amaliy xulosa
Infratuzilma monopoliyasiga chek: Kichik jamoalar qimmat chet el bulutli xizmatlariga dollar to‘lamasdan, davlat taqdim etgan kvotalar bilan o‘z mahsulotlarini tezroq sinovdan o‘tkazadi.
Mahalliy AI yechimlari ko‘payishi: O‘zbek tilida muloqot qiluvchi aqlli yordamchilar va korporativ agentlar soni kelgusi 6 oyda keskin oshishi kutilmoqda.