- O‘zbekiston global sun’iy intellektga tayyorlik xalqaro indeksida 25 pog‘onaga ko‘tarilib, dunyo bo‘yicha 62-o‘rinni egalladi.
- Raqamli hukumat data-markazida NVIDIA arxitekturasi asosidagi yangi milliy superkompyuter hisoblash klasteri rasman ishga tushirildi.
- Hukumat 2030-yilgacha AI xizmatlari va dasturiy mahsulotlar hajmini $1.5 milliardga yetkazish hamda TOP-50 talikka kirishni maqsad qilgan.
O‘zbekiston sun’iy intellekt texnologiyalarini rivojlantirish va raqamli infratuzilmani yangilashda muhim strategik bosqichga erishdi: mamlakat global AI Readiness Index (Sun’iy intellektga tayyorlik indeksi) xalqaro reytingida birdaniga 25 pog‘onaga ko‘tarilib, dunyo bo‘yicha 62-o‘ringa chiqdi.
Natija qanday omillar hisobiga qo‘lga kiritildi?
Xalqaro tahlilchilar O‘zbekistonning so‘nggi yillarda axborot texnologiyalari va raqamli transformatsiya sohasida amalga oshirgan islohotlarini yuqori baholamoqda. Ko‘rsatkichlarning keskin o‘sishiga quyidagi amaliy qadamlar asosiy turtki bo‘ldi:
- Milliy superkompyuter klasteri: Toshkentdagi «Raqamli hukumat» data-markazida AQShning NVIDIA texnologiyalari asosidagi yangi yuqori quvvatli hisoblash klasteri rasman ishga tushirildi. Bu mahalliy ilmiy laboratoriyalar va kompaniyalarga og‘ir AI modellarini o‘z infratuzilmasida o‘qitish imkonini bermoqda.
- Inson kapitali va kadrlar: «5 Million AI Leaders» dasturi hamda oliy ta’lim muassasalarida sun’iy intellekt bo‘yicha yo‘lga qo‘yilgan yangi amaliy mutaxassisliklar orqali minglab yoshlar global standartlarga o‘rgatilmoqda.
- Davlat xizmatlariga integratsiya: Bojxona, soliq, sog‘liqni saqlash va jamoat xavfsizligi tizimlariga 100 dan ortiq amaliy neyrotarmoq yechimlari bosqichma-bosqich tatbiq etilmoqda.
2030-yilgacha bo‘lgan strategik marralar
Raqamli texnologiyalar vazirligi taqdim etgan strategiyaga ko‘ra, mamlakat oldiga quyidagi ulkan maqsadlar qo‘yilgan:
1. Global TOP-50 talik: 2030-yilga kelib O‘zbekistonni AI Readiness reytingida dunyoning eng ilg‘or 50 ta davlati qatoriga olib chiqish.
2. 1.5 milliard dollarlik bozor: Mamlakatda sun’iy intellektga asoslangan dasturiy mahsulotlar va xizmatlar eksporti hamda ichki aylanmasi hajmini 1.5 milliard dollarga yetkazish.
3. Mahalliy til modellari: O‘zbek tili korpusiga asoslangan milliy fundamental til modellari (LLM) va xavfsiz neyrotarmoq arxitekturalarini ishlab chiqishni kengaytirish.
«Sun’iy intellekt endi kelajak istiqboli emas, balki iqtisodiyotimiz raqobatbardoshligini belgilab beruvchi asosiy ishlab chiqarish omilidir. Milliy hisoblash quvvatlarining ishga tushirilishi startaplarimiz va biznesimiz uchun yangi imkoniyatlar eshigini ochadi.» — Raqamli texnologiyalar vazirligi matbuot xizmati
Mahalliy IT va biznes ekotizimi uchun xulosa
Infratuzilma xarajatlarining pasayishi: Mahalliy korxonalar chet el bulutli serverlariga millionlab dollar to‘lash o‘rniga, milliy superkompyuter quvvatlaridan arzonroq foydalanish imkoniyatiga ega bo‘ladi.
Xalqaro investorlar ishonchi: Global indeksdagi 25 pog‘onalik o‘sish xorijiy venchur fondlar va venchur studiyalarning O‘zbekiston AI startaplariga sarmoya kiritish qiziqishini sezilarli darajada oshiradi.