- MIT tadqiqotchilari sun’iy intellekt modellashtirishidan foydalanib, og‘irligi atigi bir necha milligramm bo‘lgan uchar mikrorobotlar aerodinamikasini optimallashtirdi.
- Yangi neyrotarmoq boshqaruvi parvoz tezligini 447% ga oshirib, mikrorobotlarning turbulent havo oqimlarida muvozanat saqlash qobiliyatini ishlab chiqdi.
- Ushbu kashfiyot yer silkinishlari va favqulodda vaziyatlarda vayronalar ostidan odamlarni qidirish hamda agrar sohada sun’iy changlatish uchun yo‘l ochadi.
Nima bo‘ldi?
Massachusetts Texnologiya Instituti (MIT) olimlari pashsha kattaligidagi uchar mikrorobotlar boshqaruviga sun’iy intellekt algoritmlarini tatbiq etib, rekord darajadagi natijaga erishdilar. Tadqiqot xulosalariga ko‘ra, sun’iy intellekt ishlab chiqqan qanot qoqish traektoriyasi robotlar parvoz tezligini 447 foizga oshirdi.
Nega muhim?
Hasharot o‘lchamidagi mikrorobotlarning eng katta muammosi — havodagi eng kichik shamol shabadasi ham ularning parvozini izdan chiqarishi edi. An’anaviy fizik tenglamalar bunday mikro-masshtabda havoning turbulentligini real vaqtda hisoblab ulgurmaydi. MIT guruhi o‘rgatgan neyrotarmoq esa soniyasiga yuzlab marta mikro-tuzatishlar kiritib, robotning hatto kuchli shamolda ham o‘z yo‘nalishini saqlashini ta’minladi.
- Edge AI va mikro-chiplar: Og‘irligi 100 milligrammdan kam bo‘lgan tizimda yengil inferens algoritmlari.
- Nochiziqli aerodinamika: Qanot burchagini har bir millisekundda optimallashtiruvchi mustahkamlangan ta’lim (RL).
- Sanoat quvurlari va konlar monitoringi: Inson yoki oddiy dronlar kira olmaydigan tor va xavfli zonalarni tekshirish.
- Qishloq xo‘jaligi: Issiqxonalarda ekologik zararsiz mikro-changlatish va o‘simliklar salomatligini kuzatish.
Favqulodda vaziyatlar vazirligi va qutqaruv xizmatlari, shuningdek O‘zbekistonning yirik neft-gaz va gidroenergetika inshootlari inspeksiyasida xodimlar hayotini xatarga qo‘ymasdan texnik ko‘rik o‘tkazishda bunday mikrorobotlar kelajakda asosiy vositaga aylanadi.