- Zuckerberg va Chan Biohub instituti tirik hujayralar reaksiyasini oldindan aytib beruvchi sun'iy intellekt modelini ishlab chiqish tashabbusini kengaytirdi.
- Google DeepMind, Meta va Isomorphic Labs ushbu ochiq ilmiy loyihaga 300 million dollarlik xususiy kapital va hisoblash quvvatini yo'naltirdi.
- Loyiha dori-darmonlarni sinash va saraton kabi kasalliklarni davolashda laboratoriya tajribalarini oylab o'tkazish o'rniga, AI orqali raqamli simulyatsiya qilish imkonini beradi.
Zamonaviy tibbiyot va biotexnologiyada tub burilish yasashi kutilayotgan ulkan qadam: Google DeepMind, Meta va Demis Hassabisning Isomorphic Labs kompaniyasi Mark Sukerberg va Priskilla Channing Biohub instituti boshchiligidagi «Virtual Hujayra» (Virtual Cell) xalqaro tashabbusiga rasman qo‘shildi. Loyihaning umumiy kapitali 1.8 milliard dollarga yetkazildi.
«Virtual hujayra» nima va u qanday ishlaydi?
Hozirgi kunda yangi dori vositasini ishlab chiqish yoki genetik o'zgarishlarning inson organizmiga ta'sirini o'rganish laboratoriyalarda probirkalar bilan yillab mashaqqatli tajribalar o'tkazishni talab etadi. Ko'plab gipotezalar esa amalda samarasiz bo'lib chiqadi.
Loyiha doirasida ishlab chiqilayotgan poydevor AI modellari tirik inson hujayrasining to'liq raqamli egizagini (digital twin) hosil qiladi. Tadqiqotchi har qanday molekula yoki kimyoviy birikmani kiritganda, sun'iy intellekt hujayraning qanday javob berishini bir necha soniyada aniq bashorat qilib beradi.
$1.8 milliardlik alyans tarkibi
Mazkur konsorsium davlat, ilm-fan va yetakchi AI laboratoriyalarining eng yirik hamkorligiga aylandi:
- Google DeepMind, Meta va Isomorphic Labs: 300 million dollarlik to'g'ridan-to'g'ri xususiy investitsiya, hisoblash quvvati va arxitektura yechimlarini taqdim etmoqda.
- AQSh Energetika Vazirligi (DOE): Superkompyuterlar va matematik hisoblashlar uchun 500 million dollardan ortiq mablag' ajratdi.
- Milliy Sog'liqni Saqlash Instituti (NIH): Qiymati 500 million dollardan ziyod biologik ma'lumotlar bazalarini tahlil uchun ochdi.
- CZ Biohub: Dastlabki bosqichda 500 million dollarlik laboratoriya resurslarini yo'naltirgan edi.
"Tirik hujayraning aniq bashorat qiluvchi AI modelini qurish — bu asr ilm-fanining eng buyuk chorlovlaridan biridir. Bu minglab kasalliklarni davolash muddatini o'nlab yillardan bir necha oylarga qisqartiradi." — Aleks Rayvs, Biohub ilmiy direktori
Ochiq ilm-fan va kelajak istiqboli
1. Ochiq manbali ma'lumotlar: Loyiha doirasida to'plangan biologik ma'lumotlar to'plamlari keyinchalik butun dunyo olimlari uchun ochiq litsenziyada taqdim etiladi.
2. Shaxsiylashtirilgan onkologiya: Har bir bemorning saraton hujayralariga mos individual terapiya usullari avval virtual simulyatsiyadan o'tkazilib, eng xavfsiz va samarali davo tanlanadi.
3. Biotexnologiya inqilobi: Ushbu loyiha sun'iy intellekt faqat matn va tasvir generatori emas, balki fundamental fanni oldinga yetaklovchi eng asosiy kuch ekanini yana bir bor tasdiqlaydi.