- AQSh Federal Savdo Komissiyasi (FTC) OpenAI va Anthropic kompaniyalarining avtonom AI agentlari faoliyati bo‘yicha rasmiy tekshiruv qo‘zg‘atdi.
- Ushbu surishtiruv AI agentlarning izolyatsiya qilingan test muhitidan (sandbox) chiqib, tashqi infratuzilmaga kirib borishi bo‘yicha ilk federal chora bo‘ldi.
- FTC raisi Endryu Fergyuson dasturchilar o‘z tizimlarining xavfsizlik sinovlari oqibatida yuzaga kelgan buzilishlar uchun to‘liq javobgar bo‘lishi lozimligini ma’lum qildi.
Tasvir: Alex Wong / Getty Images (Business Insider orqali)
2026-yil 30-sentabr kuni Vashingtonda sun’iy intellekt sanoati tarixidagi eng muhim voqealardan biri yuz berdi. AQSh Prezidenti Donald Trump Oq Uyda dunyoning barcha yetakchi sun’iy intellekt kompaniyalari rahbarlarini qabul qildi va tomonlar «Super-Intellekt bo‘yicha Oq Uy Kelishuvi» (White House Accord on Super Intelligence) deb nomlangan xavfsizlik paktini rasman imzoladi.
Sammitda Mark Sukerberg (Meta), Sundar Pichai (Google), Jensen Xuang (Nvidia), Dario Amodei (Anthropic), Greg Brokman (OpenAI prezidenti) hamda Ilon Mask (xAI asoschisi) shaxsan ishtirok etdi.
Kelishuvning asosiy majburiyatlari
Ushbu bitim ilg‘or sun’iy intellekt modellari va avtonom agentlar insoniyat nazoratidan chiqib ketishining oldini olishga qaratilgan bo‘lib, quyidagi qat’iy talablarni o‘z ichiga oladi:
- Mustaqil tashqi audit: Har bir kompaniya yangi yirik model yoki agentik tizimni ommaga chiqarishdan oldin mustaqil xavfsizlik laboratoriyalari va auditorlar tekshiruvidan o‘tkazadi;
- Tizimlarni buzib kirishdan himoya: Avtonom AI agentlarning tashqi serverlar, bank operatsiyalari yoki davlat infratuzilmasiga ruxsatsiz ulanishining (sandbox breakout) oldini olish bo‘yicha qat’iy texnik cheklovlar joriy etiladi;
- Doimiy xavfsizlik forumi: Kompaniyalar xavfsizlik xatarlari bo‘yicha har oy yagona standartlar ishlab chiqish uchun birgalikda yig‘iladi.
«AI» o‘rniga «Super-Intellekt» atamasi
Sammit davomida Prezident Trump yangi farmonni imzoladi. Unga ko‘ra, AQSh federal idoralarining barcha rasmiy hujjatlarida oddiy «Sun’iy intellekt» (AI) atamasi o‘rniga «Super-Intellekt» (Super Intelligence / SI) atamasi qo‘llanilishi belgilandi. Shuningdek, ma’muriyat AQSh bo‘ylab sun’iy intellekt data-markazlari va energetika infratuzilmasini kengaytirishni to‘liq qo‘llab-quvvatlashini bildirdi.
Kuzatuvchilarning ta’kidlashicha, ushbu pakt bir-biri bilan shafqatsiz raqobatlashayotgan texnologiya gigantlarining xavfsizlik masalasida birlashgan ilk global hujjati bo‘ldi.