- Samsung, SK Hynix, ASML va Advantest kabi yarimo'tkazgich gigantlarining aksiyalari xalqaro birjalarda ketma-ket keskin pasayishni qayd etdi.
- Bozor tahlilchilari bu to'lqinni texnologiya kompaniyalarining AI data-markazlari uchun olgan yirik qarz majburiyatlari va obligatsiyalar bozoridagi xavotirlar bilan izohlamoqda.
- Shunga qaramay, uzoq muddatli hisoblash quvvatlariga bo'lgan real korporativ talab pasaymagan, pasayish esa asosan spekulyativ baholarni to'g'rilash (korreksiya) hisoblanadi.
Global sun'iy intellekt bumasining asosiy dvigateli bo'lgan yarimo'tkazgichlar bozori so'nggi yillardagi eng jiddiy silkinishni boshdan kechirdi. Xalqaro fond birjalarida Samsung Electronics, SK Hynix, ASML va Advantest kabi chiplar yetkazib beruvchi gigantlar aksiyalari keskin pasayib, umumiy bozor qiymatidan 1 trillion dollardan ortiq mablag' bir kunda yo'qotildi.
Bozordagi keskin pasayish sababi nima?
Ushbu sotuv to'lqiniga bir vaqtning o'zida bir nechta makroiqtisodiy omillar turtki berdi:
- Qarz yukining ko'payishi: AI data-markazlarini qurish uchun olingan o'nlab milliard dollarlik kreditlar va obligatsiyalar xarajatlari texnologiya gigantlarining erkin pul oqimlariga (free cash flow) bosim o'tkazmoqda.
- Obligatsiyalar rentabelligi: Xalqaro obligatsiyalar daromadliligi oshishi ortidan investorlar yuqori xavfli chip aksiyalaridan barqaror aktivlarga mablag' o'tkaza boshladi.
- Haddan tashqari qizigan baholar: So'nggi 18 oy davomida chiplar sektori ko'p karra qimmatlashgan edi, ekspertlar hozirgi holatni sog'lom texnik korreksiya deb atamoqda.
"Sun'iy intellekt texnologiyasi real va o'sishda davom etmoqda, ammo uning atrofidagi moliyaviy bozorlar haddan tashqari ko'p qarzga tayanib qolgan edi. Bugungi tozalanish sog'lom muvozanatni tiklaydi." — Semafor bozorlar tahlilchisi
Kompaniyalar va investorlar uchun xulosa
1. Real talab saqlanib qolmoqda: AI modellarini o'qitish va ularni korxonalarda ishlatish uchun hisoblash chiplariga bo'lgan jismoniy ehtiyoj pasaygani yo'q.
2. Pragmatik bosqich: Endi bozor quruq va'dalar emas, balki sun'iy intellekt investitsiyalaridan real daromad olayotgan kompaniyalarni rag'batlantiradigan yangi bosqichga o'tmoqda.